Sen REM

W latach 50. ubiegłego wieku, słynni badacze snu (Aserinsky i Kleitman) zaobserwowali, że u ochotników śpiących w laboratorium, co pewien czas występują szybkie ruchy gałek ocznych. Gdy zaczęli ich wówczas budzić, badani relacjonowali, że właśnie o czymś śnili. W ten sposób odkryto stadium snu REM, czyli sen z szybkimi ruchami gałek ocznych (ang. rapid eye movement), które jest czwartym ze stadiów snu.

Sen REM zwany jest także snem paradoksalnym. Paradoksalne jest w nim to, że chociaż śpimy i występuje atonia (całkowite zwiotczenie) mięśni, to nasz mózg pracuje bardzo aktywnie, podobnie jak w czuwaniu. Przejawem tej aktywności są choćby marzenia senne, typowe dla tego stadium.

Pierwsze stadium REM pojawia się zazwyczaj około 90 minut od zaśnięcia i trwa jakieś 10 minut. Wraz z kolejnymi cyklami, godzinami snu stadium REM się wydłuża, stąd nad ranem mamy najwięcej marzeń sennych. W sumie sen REM zajmuje 20-25% snu osoby dorosłej.

Sen REM prawdopodobnie odgrywa rolę w regulacji emocji oraz w konsolidacji (utrwalaniu) śladów pamięciowych. Im jesteśmy młodsi, tym mamy więcej tego snu (u noworodków stanowi on aż 50% snu), co sugeruje, że ma on znaczenie dla rozwoju mózgu.

Marzenia senne występują nie tylko w śnie REM. Mogą być również doświadczane w fazie non-REM, ale w mniejszym nasileniu. Sny REM są bardziej obrazowe, emocjonalne i dziwaczne (bo pobudzone są wtedy obszary mózgu związane z przetwarzaniem bodźców wzrokowych i emocjonalnych, a wyciszone te, związane z myśleniem racjonalnym, siatką czasu). Sny non-REM są zaś mniej wizualne, raczej podobne do myśli.

Ruchy gałek ocznych w trakcie REM korespondują z kierunkiem ruchu w marzeniu sennym, co sugeruje, że przynajmniej częściowo proces śnienia można porównać do oglądania filmu.

Wzwód u mężczyzn w trakcie snu REM jest zjawiskiem naturalnym, powszechnym od dzieciństwa do późnej starości. Nie jest związany z seksualną treścią marzeń sennych. Ponieważ jest czymś niezależnym od woli i występuje przez większość życia, zjawisko to wykorzystuje się do oceny impotencji – różnicowania organicznej, od tej o podłożu psychicznym. U kobiet, odpowiednikiem tego stanu jest wzwód łechtaczki podczas REM, ale niewiele tu więcej wiadomo, gdyż prawie nie ma badań na ten temat.

Dr n. med. Małgorzata  Fornal-Pawłowska

Dr n. med. Małgorzata Fornal-Pawłowska

Jak leczyć bezsenność?

Jak leczyć bezsenność?

Istnieją różne metody walki z bezsennością – niektóre mniej, inne bardziej skuteczne. Wielu pacjentów chętnie sięga po farmakoterapię, ponieważ daje ona szybkie rezultaty, pamiętajmy jednak, że jest to leczenie doraźne, objawowe, które ma mnóstwo przeciwwskazań,...

Jak spać żeby się wyspać?

Jak spać żeby się wyspać?

Jakość naszego snu w dużej mierze zależy od trybu naszego życia. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku długotrwały stres, jakiemu jesteśmy poddawani w codziennym życiu, i liczba obowiązków, jakie bierzemy na swoje barki. Zapraszamy do obejrzenia wywiadu...

Skąd się bierze bezsenność?

Skąd się bierze bezsenność?

Zapotrzebowanie na sen warunkuje kilka różnych czynników. Jednym z głównych jest wiek – im jesteśmy młodsi, tym więcej snu nam potrzeba. Noworodki i niemowlęta zwykle przesypiają (oczywiście z przerwami) 12 – 17 godzin w ciągu doby i jest to całkowicie normalne, a...

MASZ PROBLEMY Z ZAŚNIĘCIEM?